3 ) محمول ، مقيّد با تقيّد و قيد باشد . در اين احتمال ، قضيّه الانسان ضاحك به دو قضيّه منحل مىشود . الف ) الانسان انسان كه قضيّه ضروريّه است . ب ) الانسان له الضحك كه قضيّه ممكنه خاصّه است . طبق اين احتمال نيز قضيّه ممكنه به ضروريّه منقلب مىشود ولو به اعتبار ثبوت محمول اوّل ( انسان ) براى موضوع ( الانسان ) . علّت انحلال : صفتى كه در عبارت ذكر مىشود دو صورت دارد : 1 ) مخاطب ، علم به ثبوت آن براى موصوف ندارد . در اين صورت صفت در حكم اخبار است يعنى مفيد فائدة الخبر مىباشد و لذا جمله واحده در حكم دو جمله خواهد شد . مثل جاء زيد الكاتب - جاء زيد هو الكاتب . ( در صورت جهل مخاطب به كاتبيّت زيد ) 2 ) مخاطب علم دارد . در اين صورت صفت در حكم اخبار نيست بلكه مفيد فائده توصيف ( توضيح ) است و لذا جمله واحده در حكم دو جمله نخواهد شد . بنابراين الصّفة قبل العلم خبر و تفيد فائدة الخبر و هكذا در باب خبر يعنى الخبر بعد العلم صفة و تفيد فائدة التوصيف مثل زيد كاتب . با حفظ اين نكته مىگوييم ، له الضحك قبل العلم ( علم مخاطب به ثبوت آن براى انسان ) خبر و محمول بر الانسان است كه تشكيل قضيّه تامّه خبريّه دومى مىدهند ( كما هو المفروض در احتمال سوم ) و بعد العلم صفت و قيد براى انسان است كه انسان له الضحك تشكيل مركّب ناقص مىدهند آنگاه مجموعا حمل بر الانسان مىشوند . خلاصه : محمول ( له الضحك ) با الانسان منحلّ به قضيّه شد ، چنان كه موضوع ( الانسان ) منحلّ به يك مركّب ( شىء له الانسانية ) مىشود كه در اين مركّب دو نظريه است : الف ) نظريه ابن سينا : جهت اين مركّب ( شىء له الانسانيه ) بالفعل است ( چيزى